FilmsReviews

Το Κυπαρίσσι του Βυθού (2015) του Νίκου Κορνήλιου #tiff56

Μετά από την ταινία του «Μητριαρχία», ο σεναριογράφος-σκηνοθέτης Νίκος Κορνήλιος επιστρέφει στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με μία ποιητική ταινία «Το Κυπαρίσσι του Βυθού».6

Μπαίνει στη ζωή σου, μαθαίνει λεπτομέρειες / από το παρελθόν σου από το σώμα σου / από τις καθημερινές σου συνήθειες / η ζωή χωρίς αυτήν την ελεητική παρουσία / δεν έχει πια νόημα – και ξαφνικά / φεύγει και η ζωή δεν έχει νόημα… / Το πένθος / διαρκεί έναν καιρό, κι αν ζήσεις – που θα ζήσεις / αρχίζεις ξανά ν’ αφηγείσαι τις ίδιες λεπτομέρειες / από το παρελθόν, ν’ αφήνεις το σώμα σου / σ’ ένα άλλο σώμα, να μοιράζεσαι ξανά την κάθε σου μέρα. / Η επανάληψη αυτή σε μαθαίνει. Σε μαθαίνει ν’ αγνοείς / τη βεβαιότητα των καταφάσεων. Σε μαθαίνει ν’ αγνοείς / την εντυπωσιακή αρχιτεκτονική μιας ζωής με νόημα.

Σημείωμα σκηνοθέτη: «Αν ποίηση είναι αυτό που απογυμνώνει  τις λέξεις και τις ωθεί στα όρια τους, άρα  στη σιωπή,  τότε ποιητικός κινηματογράφος είναι  αυτός  που  ωθεί  τις εικόνες  στην  παύση τους, στο «σβήσιμό» τους.  Που επαναφέρει,  δηλαδή,  το βλέμμα  από την εικόνα στην πραγματικότητα. Αν μπορούμε να βλέπουμε δεν έχουμε ανάγκη τις εικόνες, τον κινηματογράφο.  Αν μπορούμε να ζούμε δεν έχουμε ανάγκη την ποίηση.»

Η ταινία προσεγγίζει με μια ποιητική και πειραματική διάθεση την πορεία των ερωτικών σχέσεων από την αγάπη στη φθορά και το τέλος τους. Όπως σημειώνει ο δημιουργός «μέσα από την ταινία προβάλλεται η ανάγκη του ανθρώπου να υπάρξει με κάποιον άλλον, ο χωρισμός, τα υπαρξιακά του ερωτήματα.» Δεν υπάρχει διάλογος. Ο Νίκος Κορνήλιος μετά την προβολή της ταινίας ανέφερε ότι: «Δεν υπήρχε σενάριο. Η ταινία κατασκευάστηκε κατά τη διάρκεια πέντε ετών. Αρχικά, ήταν σαν τα κομμάτια ενός ψηφιδωτού. Είδαμε το υλικό και βρήκαμε κάποιους κοινούς τόπους μέσα σε αυτό. Το κείμενο γράφτηκε, καθώς γινόταν το μοντάζ. Ωστόσο, η ιδέα υπήρχε και είχαν προηγηθεί συζητήσεις με τους ηθοποιούς. Σήμερα είδα την ολοκληρωμένη εικόνα του ψηφιδωτού.»

Πέρα από την αφηγηματική ιδιαιτερότητα, η ταινία παρουσιάζει και μία ασυνήθιστη καλλιτεχνική προσέγγιση, που μας ξαφνιάζει. Η ποιότητα της εικόνας είναι χαμηλή και τα πλάνα υπερφωτισμένα. Η επιλογή των φωτιστικών συνθηκών στα πλάνα δικαιολογείται μέσω της αφήγησης-ποιήματος, αλλά το γεγονός ότι αποσπά την προσοχή του θεατή από την δράση, δε λειτουργεί υπέρ της ταινίας. Έχουμε κάμερα στο χέρι, που προσδίδει μια ντοκιμαντερίστικη αισθητική, η οποία έρχεται σε αντίθεση με τον ποιητικό χαρακτήρα της ταινίας. Η γύμνια των ανθρώπων ως μια μεταφορά της απόλυτης αφοσίωσης, εμπιστοσύνης και έκφρασης συναισθημάτων προς το ερωτικό ταίρι, ίσως έπρεπε να τονιστεί περισσότερο, γιατί διαφορετικά η χρήση του γυμνού κινδυνεύει να θεωρηθεί ως μια εύκολη λύση για τη συγκράτηση του ενδιαφέροντος του θεατή. Συχνά στις ποιητικές ταινίες λείπει ο διάλογος. Οι ηθοποιοί καλούνται να μιλήσουν με μόνο τους όπλο το σώμα και τις εκφράσεις τους. Στην ταινία «Το Κυπαρίσσι του Βυθού», όμως, προσέχουμε ότι οι χαρακτήρες μιλάν, απλά εμείς δεν τους ακούμε. 

Η σκηνοθεσία, το σενάριο και η φωτογραφία της ταινίας δεν μπορούν να κριθούν αντικειμενικά. Ήταν ένας «πειραματισμός» του δημιουργού, που κάποιοι μπορούν να θεωρήσουν ότι λειτούργησε και άλλοι όχι. Όπως και να ‘χει, η ταινία καταφέρνει να περάσει τα μηνύματα της και να προβληματίσει το κοινό. Κατά την προσωπική μου άποψη, η συγκεκριμένη ταινία δε χρειαζόταν 75 λεπτά για να πει αυτό που θέλει. Από ένα σημείο και μετά, ο θεατής ήξερε πολύ καλά τι πρόκειται να δει στη συνέχεια. Θα μπορούσε να γίνει μια καλή μικρού μήκους, χωρίς να χάσει τίποτα σε σχέση με το σενάριο. Σίγουρα είναι μία ταινία που απευθύνεται σε ένα συγκεκριμένο κοινό. Ο ίδιος ο δημιουργός, μάλιστα, παραδέχθηκε ότι φοβόταν πως μια τέτοια ταινία, λόγω της ιδιαιτερότητάς της, θα ήταν δύσκολο να κρατήσει το ενδιαφέρον της πλειονότητας των θεατών. 

 

★★✩✩✩

 

Previous post

Me and Earl and the Dying Girl (2015) του Alfonso Gomez-Rejon #tiff56

Next post

An - Sweet Red Bean Paste - (2015) της Naomi Kawase #tiff56

No Comment

Leave a reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Persa Griba

Persa Griba

Φοιτήτρια του τμήματος κινηματογράφου, με ιδιαίτερη ενασχόληση στον τομέα του σεναρίου και της σκηνοθεσίας ταινιών μικρού μήκους (μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ). Αυτό το διάστημα, δουλεύει πάνω σε κάποια καινούρια projects, που θα παρουσιαστούν μέσα στο 2016.