Filmmaker's CornerSpecials

Popcorn: το σνακ που έσωσε τον κινηματογράφο

Τι είναι αυτό που κάνει το popcorn τόσο ακαταμάχητο στο κοινό; Είναι ένα σνακ που έχει δώσει εκατομμύρια λεφτά στις κινηματογραφικές αίθουσες. Πλέον έχει γίνει απαραίτητο για κάθε κινηματογράφο αλλά και θεατή καθώς αποτελεί την κύρια πηγή εσόδων των αιθουσών που φιλοξενούν τις ταινίες που βγαίνουν από τις εταιρίες παραγωγής. Πώς όμως έχει καθιερωθεί ως το σνακ που συνδέεται άμεσα με τον κινηματογράφο και είναι ίσως η μόνη σταθερή αξία που έχει επικρατήσει μαζί με την κόκα κόλα εδώ και σχεδόν 100 χρόνια;

 

Zea Mays Everta

Το popcorn είναι ένα είδος καλαμποκιού που ονομάζεται Zea mays everta με ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό. Σε αντίθεση με άλλους καρπούς, ο συγκεκριμένος περιέχει στο εσωτερικό του ένα μικρότερο ποσοστό από 15% λαδιού και νερού. Αυτό όμως είναι που κάνει τη διαφορά. Όταν το popcorn ζεσταίνεται αυτό το νερό μετατρέπεται σε ατμό αλλά δε μπορεί να βγει από το σκληρό κέλυφος. Όσο η θερμοκρασία αυξάνεται η πίεση του ατμού συσσωρεύεται και το κέλυφος σκάει. Παρόλα αυτά κατευθείαν κρυώνει και δημιουργεί έναν αεριώδη αφρό, αυτό δηλαδή που τρώμε.

 

Η ιστορία του popcorn

Είναι ίσως το παλιότερο σνακ που γνωρίζει ο άνθρωπος. Η πρώτη του καταγεγραμμένη εμφάνιση γίνεται στο δυτικό νέο Μεξικό πίσω στο 3600 π.Χ. Η προέλευση του popcorn δεν είναι εντελώς ξεκάθαρη, αλλά φαίνεται να συνδέεται άμεσα με την εξημέρωση του καλαμποκιού από Αμερικάνους κατοίκους.

Από το 1820 άρχισε να καθιερώνεται ως αυτό που σήμερα ονομάζουμε popcorn και γίνεται μία αγαπημένη συνήθεια σε όλες τις Η.Π.Α. και αργότερα σε όλο τον κόσμο.

Το 1893 ο Charles Cretors δημιουργεί την πρώτη κινητή μηχανή popcorn – μία απλή μηχανή ατμού που με λίγο βούτυρο έβγαζε λαχταριστά popcorn. Μάλιστα, την ίδια χρονιά βγήκε και το πρώτο popcorn με γεύση καραμέλα. Έκτοτε, άρχισε να βρίσκεται παντού, σε κάθε εκδήλωση και αγώνα, εκτός ακόμη από τον κινηματογράφο.

Στις αρχές του 1920 που άρχισαν να δημιουργούνται οι πρώτες πολυτελείς κινηματογραφικές αίθουσες έδιναν μάχη με τα nickelodeons για να αποκτήσουν το κοινό τους. Οι τότε κινηματογράφοι θέλησαν να δημιουργήσουν μία σοφιστικέ και κλασάτη εικόνα, οπότε αντέγραψαν το στυλ των παραδοσιακών κινηματογράφων – με τη διαφορά ότι είχαν μία πολυτελή εμφάνιση με πολυελαίους και χαλιά.

Οι αιθουσάρχες δεν επέτρεπαν τα σνακ μέσα στις αίθουσες, καθώς θα λέρωναν και θα χαλούσαν την αισθητική των αιθουσών και οι μυρωδιές δεν άρμοζαν σε τέτοιες αίθουσες.  Όμως η τεχνολογία και η οικονομία έχουν τη δύναμη να αλλάξουν τα πάντα. Ήδη το 1927 κάνει την εμφάνιση της η πρώτη ταινία με ήχο, «The Jazz Singer». Πλέον δεν ήσουν υποχρεωμένος να διαβάζεις τους μεσότιτλους για να καταλάβεις τι λένε οι χαρακτήρες. Οι κινηματογράφοι έγιναν πλέον προσβάσιμοι και σε κοινό που δεν είχε τη δυνατότητα να διαβάζει ή είχε μικρότερο εισόδημα.

Αργότερα ήρθε το μεγάλο κραχ το 1929. Πολλοί κινηματογράφοι πτώχευσαν και όσοι επέζησαν ούτε τα βασικά δε μπορούσαν να βγάλουν. Οι μόνοι που ακόμη τα έβγαζαν πέρα ήταν όσοι πουλούσαν popcorn στους δρόμους για τα άτομα που πήγαιναν σινεμά και τα έκρυβαν κάτω από το παλτό τους καθώς ήταν πάμφθηνα. Ένας τραπεζίτης από την Οκλαχόμα που έχασε τα πάντα, μάζεψε τόσα λεφτά με τα popcorn που πουλούσε, που αργότερα αγόρασε σπίτι, φάρμα και έφτιαξε ένα μαγαζί.

Την ίδια περίοδο,ο Kemmons Wilson, ένα νεαρό παιδί που σταμάτησε το σχολείο για να στηρίξει την οικογένεια του, έκανε συμφωνία με έναν κινηματογράφο στο Μέμφις για να πουλάει popcorn στους θεατές έξω από το σινεμά. Σταδιακά έβγαζε 40-50 δολάρια την εβδομάδα όταν ο κινηματογράφος με το ζόρι έβγαζε 25. Ο ιδιοκτήτης εξοργισμένος με την κατάσταση έδιωξε τον Wilson και ξεκίνησε ο ίδιος να εκμεταλλεύεται την κατάσταση.

Οι ανεξάρτητες από τα στούντιο αίθουσες ήταν οι πρώτες που πειραματίστηκαν με τα popcorn. O R.J. McKenna ήταν από τους πρώτους που ξεκίνησαν να πουλούν popcorn στο λόμπυ του κτηρίου. Μέχρι το 1938 τα popcorn του έφεραν πάνω από 200.000 δολάρια – με τόσα λεφτά σε τέτοιους καιρούς, ποιος νοιάζεται για την αισθητική;

Τη δεκαετία του 1950 ο κινηματογράφος αντιμετωπίζει άλλη μία τεράστια κρίση: την τηλεόραση. Η προσέλευση στους κινηματογράφους είναι μειωμένη κατά τουλάχιστον 50% το ίδιο και οι πωλήσεις popcorn καθώς δεν ήταν διαθέσιμο για να το κάνει η κάθε νοικοκυρά στην οικογένεια της σε μικρότερες μερίδες. Το 1955 όμως κυκλοφορεί το EZ pop και το 1959 το Jiffy Pop, δύο μάρκες που έφεραν την επανάσταση στον τομέα του popcorn και ευθύνονται για τη διάθεση του αγαπημένου σνακ στα σπίτια μας ανά πάσα ώρα και στιγμή. Μέσα σε αλουμινένια ταψιά μίας χρήσης που έμπαιναν πάνω στο μάτι της κουζίνας, είχες έτοιμο popcorn σε λίγα λεφτά. Εκείνο όμως που έφερε την πραγματική επανάσταση ήταν ο φούρνος μικροκυμάτων. Έτσι το popcorn γινόταν σε δευτερόλεπτα χωρίς να χρειάζεται κόπος. Και κάπως έτσι άρχισε να γίνεται σνακ μικρών και μεγάλων όταν παρακολουθούσαν μία ταινία στην τηλεόραση. Παρόλα αυτά, πέρασαν αρκετά χρόνια για να υπάρχουν φούρνοι μικροκυμάτων σε μεγέθη που να χωρούν σε κάθε σπιτικό και να συμφέρουν κάθε οικογένεια, περίπου τη δεκαετία του 1980 όπου έκαναν την εμφάνιση τους τα πρώτα καλωδιακά κανάλια και οι βιντεοκασέτες.

 

Το πάντρεμα κινηματογράφου-σνακ

Για κάποιους/κάποιες η εμπειρία του σινεμά είναι ανολοκλήρωτη χωρίς να απολαύσει λίγο popcorn. Όλοι ξέρουμε ότι όταν πάμε να δούμε μία ταινία θα έχουμε στο μυαλό μας αν φτάνουν τα λεφτά και για ένα κουβαδάκι, έστω μικρό. Δεν είναι μόνο προσωπικό και πολιτισμικό το θέμα αυτό, αλλά και οικονομικό. Το popcorn έβγαλε τους κινηματογράφους από τη μεγάλη ύφεση και τους επανέφερε ξανά στο προσκήνιο. Σήμερα, τα έσοδα ενός κινηματογράφου, multiplex ή ανεξάρτητου, στηρίζονται κατά βάση στα προϊόντα του κυλικείου, καθώς το αντίτιμο του εισιτηρίου πηγαίνει κατά ένα 70-80% στην εταιρία που διανέμει την ταινία στην εκάστοτε χώρα και από κει στα χέρια της εταιρίας παραγωγής με ποσοστά που συμφωνούνται. Το popcorn μπορούμε να πούμε με ασφάλεια ότι είναι το σνακ που κρατάει ακόμη και σήμερα τους κινηματογράφους ζωντανούς, καθώς ούτε το αντίτιμο των εισιτηρίων, ούτε οι επιχορηγήσεις ιδιωτικές ή δημόσιες καταφέρνουν να τα κρατήσουν για να βγάλουν έστω τα προς το ζην. Χωρίς το popcorn, όσο γελοίο κι αν ακούγεται, θα υπήρχαν ελάχιστοι κινηματογράφοι που δεν θα ήταν προσιτοί σε όλους καθώς θα είχαν ακόμη πιο ακριβά εισιτήρια. Και σίγουρα δε θα βλέπαμε όλα αυτά τα blockbusters που βλέπουμε σήμερα καθώς τα στούντιο θα έπρεπε πάλι να κάνουν επενδύσεις εκατομμυρίων για δικές τους αίθουσες. Οπότε όσο ακριβό κι αν σου φαίνεται το popcorn στους κινηματογράφους, είναι καλό να το αγοράζεις μαζί με οτιδήποτε άλλο μπορείς από το κυλικείο (αν φυσικά το αντέχει η τσέπη σου), καθώς αυτό είναι που κρατάει τις κινηματογραφικές αίθουσες και κατ’ επέκταση τον κινηματογράφο ζωντανό.

 

Previous post

Ο M. Night Shyamalan επιστρέφει με το Split

Next post

Mr.Robot [S02E04]: Ρουα- ματ

No Comment

Leave a reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Δημήτρης Φλωρής

Δημήτρης Φλωρής

Ο Δημήτρης Φλωρής κατάγεται από τη Θεσσαλονίκη. Έχει σπουδάσει στο Τμήμα Κινηματογράφου της Σχολής Καλών Τεχνών στο Α.Π.Θ. με ειδικότητα στο μοντάζ και την κινηματογραφική/τηλεοπτική κριτική και θεωρία. Κύριο αντικείμενο της μελέτης του είναι η επεισοδιακή αφήγηση και οι ειδολογικές συμβάσεις του superhero genre. Έχει συμμετάσχει ως σκηνοθέτης ή/και μοντέρ σε τέσσερις ταινίες προπτυχιακού επιπέδου. Οι τρεις είναι μυθοπλασίας και η μία ντοκιμαντέρ.