FilmsReviews

Blade Runner (1982) του Ridley Scott

Το Blade Runner 2049 του Denis Villeneuve που κυκλοφόρησε μόλις φέτος ήδη κατάφερε να ξεχωρίσει, τόσο για κοινό όσο και κριτικούς, ως μία από τις καλύτερες ταινίες, όχι απλώς του 2017, αλλά των τελευταίων χρόνων εν γένει. Παρ’ όλα αυτά αποδείχθηκε μία εμπορική απογοήτευση, καθώς μόλις και με το ζόρι πέτυχε να καλύψει τα έξοδα της παραγωγής της. Τοιουτοτρόπως απέκτησε ένα ακόμα κοινό χαρακτηριστικό με την ταινία, της οποίας την ιστορία συνεχίζει. Το Blade Runner του 1982 όταν εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη μεγάλη οθόνη, απέτυχε να ξεπεράσει σε ικανοποιητικό βαθμό τον προϋπολογισμό του. Κι όμως, σήμερα είναι μία από τις γνωστότερες cult ταινίες και αναγνωρίζεται ως μία από τις καλύτερες στο cyberpunk είδος (του οποίου αποτέλεσε και σημείο-σταθμός). Ίσως το 2049 να γνωρίσει κι αυτό την ίδια μοίρα, και σε μερικές δεκαετίες να θαυμάζεται ως ένα κλασσικό sci-fi neo-noir. Μέχρι τότε όμως αλλά και σε κάθε περίπτωση, είναι το καλύτερο από τα δύο, ή το πρώτο Blade Runner παραμένει στην κορυφή της διλογίας;

Το Blade Runner σε σκηνοθεσία Ridley Scott είναι εμπνευσμένο από το βιβλίο Do Androids Dream of Electric Sheep (1968) του Philip K. Dick και λαμβάνει χώρα στο δυστοπικό Los Angeles του 2019. Η τεχνολογία έχει σημείωσει συγκλονιστική πρόοδο, σε σημείο που τα ανδροειδή (γνωστά ως replicants) έχουν κιόλας αμφισβητήσει τους δημιουργούς τους και πασχίζουν να επιβιώσουν περισσότερο από 4 χρόνια, το όριο ζωής τους. Ο πρωταγωνιστής ονομάζεται Deckard (Harrison Ford) και είναι ένας Blade Runner, ένας ειδικός αστυνόμος δηλαδή, του οποίου ευθύνη είναι η αναζήτηση και σύλληψη των replicants που επιχειρούν να κινηθούν έξω από το πλαίσιο προγραμματισμού τους. Σκοπός του λοιπόν είναι να «αποσύρει» μερικά replicants που πρόσφατα έκαναν την εμφάνισή τους, η τελευταία του αποστολή πριν και τη δική του απόσυρση.

Αρχικά την ταινία αγνόησε το κινηματογραφικό κοινό, ωστόσο γρήγορα ανακαλύφθηκε εκ νέου και απέκτησε μία ισχυρή βάση θαυμαστών/τριών. Την ίδια στιγμή, κριτικοί κινηματογράφου αναγνώρισαν τις ποιότητές της. Πράγματι, το Blade Runner έχει την δύναμη να παραλύσει τους θεατές της. Ανάμεσα στα κορυφαία της στοιχεία διακρίνονται εμφανώς η σκηνοθεσία του θρυλικού πια Scott, σε συνεργασία με τη φωτογραφία του Jordan Cronenweth και τη καλλιτεχνική διεύθυνση του David Snyder, μία συνεργασία που μας χαρίζει μία σπάνια κινηματογραφική εμπειρία, η οποία το 1982 ήταν εξίσου σαγηνευτική, όσο και πρωτόγνωρη: Η αισθητική της ταινίας, η neo-noir προσέγγιση ενός έργου επιστημονικής φαντασίας, γέννησε ουσιαστικά το ύφος αυτό που ονομάζουμε cyberpunk· ακόμα κι αν κανείς δεν έχει το Blade Runner, η επιρροή του γίνεται αισθητή μέσα από ταινίες του είδους που ακουλούθησαν (π.χ. Ghost in the Shell, 1995). Ταυτόχρονα, η μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου που συνοδεύει το έργο σημάδεψε ανεξίτηλα τον χώρο της ηλεκτρονικής μουσικής και συνεχίζει, μέχρι και σήμερα, να θαυμάζεται ως μία από τις κορυφαίες μουσικές συνθέσεις για τον κινηματογράφο.

Μολαταύτα, η ταινία δεν είναι αψεγάδιαστη, και στα παρακάτω της προβλήματα ίσως να οφείλεται και η αργοπορημένη της αποδοχή. Η παρέμβαση του στούντιο παραγωγής στην μετα-παραγωγή και το μοντάζ της οδήγησε τελικά στα προβλήματα που προσπάθησαν οι διευνθυντές της να αποφύγουν. Αμφισβήτησαν τη προσέγγιση του Scott και επιθύμησαν την κυκλοφορία ενός τελικού προϊόντος περισσότερο κατανοητού, εισάγοντας voice-over αφηγήσεις του κεντρικού χαρακτήρα και αφαιρώντας σκηνές-κλειδιά. Το αποτέλεσμα απογήτευσε πολλούς/ές θεατές· έκτοτε, έγιναν άλλα 5 cuts, με το final cut του 2007 να βάζει τέλος στο ταξίδι της επεξεργασίας του Blade Runner. Ο Scott είχε τον απόλυτο καλλιτεχνικό έλεγχο αυτή τη φορά και το όραμά του γίνεται τωόντι εναργέστερο. Είναι αλήθεια πως και πάλι μοιάζει ημιτελής εμπειρία, παρ’ όλα αυτά, χάρη σ’ αυτό της το ιδιαίτερο στοιχείο, προσκαλεί τον/την θεατή να σκεφτεί και να δώσει ο/η ίδιος/α το νοήμα στην ιστορία που παρακολούθησε.

Δίχως το πρώτο Blade Runner, οι cyberpunk και neo-noir κινηματογραφικές αισθητικές πιθανότατα θα χαρακτηρίζονταν από δραστικά διαφορετικές ποιότητες. Είναι τουλάχιστον ισάξια του Blade Runner 2049, αν όχι καλύτερο, και το πέρασμα των χρόνων απέδειξε πως όχι μόνο η αξία της παραμένει ακόμα αισθητή, αλλά έχει ενισχυθεί, μέσα από τον διαχρονικό χαρακτήρα του κεντρικού της ερωτήματος: τι είναι αυτό που κάνει άνθρωπο έναν άνθρωπο;

 

 

Previous post

Οι 5 πιο ανατριχιαστικοί χαρακτήρες anime

Next post

Κωνσταντίνου και Ελένης (1998-2000) των Χάρη Ρώμα και Άννας Χατζησοφιά

No Comment

Leave a reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Γιώργος Δήμογλου

Γιώργος Δήμογλου

Ο Γιώργος είναι φοιτητής του τμήματος Κινηματογράφου του Α.Π.Θ. με ξεχωριστή αγάπη για το σενάριο και τη συγγραφή. Στο παρελθόν συμμετείχε ως ηθοποιός σε μερικές ερασιτεχνικές θεατρικές παραστάσεις, όμως στην πορεία τον κέρδισε η μαγεία του σινεμά. Λατρεύει τον κόσμο των ταινιών, με μοναδική θέση στην καρδιά του να κατέχει ο κινηματογράφος της Ιαπωνίας. Όντας οργανωτικός, σαφώς πάντοτε βρίσκει λίγο χρόνο για να γράψει κανένα ποίημα και να ακούσει μουσική. Όνειρό του να μάθει Ιαπωνικά και να δημιουργεί ταινίες στο Τόκιο.