Filmmaker's CornerFilmmaking 101

Το Ταξίδι του Ήρωα

Σενάριο: Ένα από τα 5 βασικά συστατικά για να κάνεις ένα φιλμ, μαζί με τη σκηνοθεσία, τη διεύθυνση φωτογραφίας, τις ερμηνείες και το μοντάζ. Μία ταινία μέτρια σκηνοθετικά, σώζεται από ένα καλό σενάριο. Ένα βλακώδες σενάριο, όμως, δεν μπορεί να σώσει μία ταινία, όσο άψογα φτιαγμένο κι αν είναι το κάδρο. Ο Joseph Campbell στο βιβλίο του Ο Ήρωας με τα Χίλια Πρόσωπα (1949), αναλύει όλα τα βασικά στοιχεία βήμα προς βήμα, που συνθέτουν μία ιστορία, κυρίως ένα μύθο. Προσαρμόζοντας το, όμως, σε ένα κινηματογραφικό κείμενο, ο καθένας μπορεί βλέποντας μία ταινία, να αποδομήσει κάθε βήμα ξεχωριστά και να καταλάβει την σίγουρη επιτυχία για ένα σενάριο. Είναι απλό, λιτό, έχει σχέση αιτίου-αιτιατού και βγάζει νόημα.

Ο Campbell αναγνωρίζει 17 βήματα για τον ήρωα. Σε μία μετέπειτα ανάλυση του βιβλίου του από τον Cristopher Vogler, τα βήματα συμπτύχθηκαν σε 12 και θεωρούνται μέχρι και σήμερα η πιο πρακτική μέθοδος αποκωδικοποίησης ενός σεναρίου, ως προς τον πρωταγωνιστικό χαρακτήρα.

Ας δούμε τα βήματα ένα-ένα από τη μεριά του Vogler συγκριτικά πάντα με τα αρχικά του Campbell, και ας τα αναλύσουμε σε σχέση με το Harry Potter and the Philosopher’s Stone (2001). Και επειδή έχω ένα προσωπικό πάθος, και επειδή στη σχολή κινηματογράφου μου έμαθαν πως καμία ταινία σε ότι ηλικίες και να αναφέρεται, όσο κακής ποιότητας και να είναι, δεν παύει να είναι μία επιπλέον χρήση του οπτικοακουστικού μέσου που βασίζεται σε συγκεκριμένες συμβάσεις. Θα μπορούσαμε κάλλιστα να τα αναλύσουμε σε σύγκριση με το Happy Feet, ή μία από αυτές τις ταινίες τύπου Sharknado/Sharktapus/Dinoshark του Syfy.

Θα χωρίσουμε, λοιπόν, την πρώτη ταινία του Harry Potter σε 3 πράξεις, καθεμιά από τις οποίες έχει τη δική της κατηγορία.

 

ΠΡΑΞΗ Ι: Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ

 

Βήμα 1:

Ο ΣΥΝΗΘΗΣ ΚΟΣΜΟΣ

Το δεύτερο βήμα που είναι το Κάλεσμα στην Περιπέτεια, ο Campbell το αναγνωρίζει ως πρώτο. Σε σεναριακό κείμενο, όμως, παρατηρούμε τον ήρωα, στις πιο συμβατικές και mainstream ταινίες, να ξεκινάει από την απλή καθημερινότητα που έχει συνηθίσει, όποια κι αν είναι αυτή. Στην περίπτωση του Harry Potter, έχουμε τον Harry να ζει με τους θείους και τον ξάδερφο που του κάνουν τη ζωή δύσκολη, ανεξάρτητα από το αν προηγήθηκε στο μοντάζ η σκηνή όπου ο Dumbledore τον αφήνει μωρό στην πόρτα.

happy with birthday harry celebrate

Βήμα 2:

ΤΟ ΚΑΛΕΣΜΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ (Βήμα 1, Campbell)

Ο Harry λαμβάνει το γράμμα του Hogwarts, το ένα και τα πολλά αργότερα, όπου και έρχεται ο Hagrid να του εξηγήσει πως είναι μάγος και πως έχει επιλεχθεί να σπουδάσει στο Hogwarts.

harry potter hp daniel radcliffe lydia philosophers stone

Βήμα 3:

Η ΑΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ (Βήμα 2, Campbell)

«I’m a what?» ρωτάει ο Harry τον Hagrid. Δεν μπορεί να το πιστέψει ούτε αυτός, ούτε οι θείοι του που αντιμετωπίζουν τον Hagrid εχθρικά, το γεγονός πως είναι μάγος.

harry potter harry trolling hagrid sorcerers stone

Βήμα 4:

Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΜΕΝΤΟΡΑ

Ως επόμενο βήμα, ο Campbell αναγνωρίζει την ύπαρξη μιας υπερφυσικής βοήθειας στον χαρακτήρα. Ο Vogler, όμως, θέτει τον πρωταγωνιστή έτοιμο για την περιπέτεια που θα ακολουθήσει και τον συστήνει τον μέντορα του. Βλέποντας το χρονολογικά, ο πρώτος μέντορας του  Harry είναι ο Hagrid και στη συνέχεια ο διευθυντής του Hogwarts, Dumbledore.

harry potter clapping hogwarts dumbledore

Βήμα 5:

ΠΕΡΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΣΤΟΝ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ ΚΟΣΜΟ

Ο Χάρι, επισκέπτεται τη Διαγώνιο Αλέα για να αγοράσει το ραβδί του και οτιδήποτε άλλο χρειαστεί για να ξεκινήσει τις σπουδές του στο Hogwarts και να μάθει πως να χρησιμοποιεί τις δυνάμεις του. Πέρασε, δηλαδή, από την καθημερινότητα του, σε έναν εντελώς καινούργιο κόσμο.

love film excited harry happiness

harry potter hogwarts movie weather stormy

(υπάρχουν τόσα πολλά πλάνα του Hogwarts που ξόδεψα ένα τέταρτο μόνο στο να βρω τι gif θα βάλω για αυτό).

 

ΠΡΑΞΗ ΙΙ:  Η ΜΥΗΣΗ

 

Βήμα 6:

ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ, ΕΧΘΡΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΜΑΧΟΙ

Ο Harry γνωρίζει μέσα σε λίγα λεπτά όλους τους εχθρούς και συμμάχους που θα αντιμετωπίσει κάποια στιγμή μέσα σε ολόκληρο το franchise και ξεκινά τα μαθήματα.

 

kids tom potter draco felton

harry potter hermione neville seamus the sorcerer's stone

Βήμα 7: 

ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΣΠΗΛΑΙΟ

Ο Χάρι έχει μυηθεί στον κόσμο του Hogwarts. Ναι μεν, κάθε μέρα βλέπει κάτι καινούργιο – και λογικό γιατί έχει κλείσει ελάχιστες μέρες στον κόσμο των μάγων – όμως, έχει μάθει να ζει με αυτό και συμβιβάζεται με την ιδέα ότι η ζωή του θα ακολουθήσει αυτήν την πορεία. Βρίσκει την κλίση του στο Quidditch και γίνεται μέλος της ομάδας του Gryffindor.

harry potter pottermore quidditch snitch philosophers stone

tv movies film tech harry potter

Βήμα 8:

Η ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ/Η ΤΕΛΙΚΗ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΗ

Μάθαμε τη ζωή του Harry στο Hogwarts. Ξέρουμε το status quo. Ξέρουμε ποιος είναι ο κακός της ιστορίας, και οι χαρακτήρες έχουν αναπτυχθεί. Τώρα, πρέπει να αντιμετωπίσει τον Voldemort. Τον άνθρωπο που σκότωσε τους γονείς του και είναι υπεύθυνος για τη δυστυχία του Harry και όλου του κόσμου των μάγων. Και, φυσικά, (Spoiler alert) θα κερδίσει.

harry potter hp hpedit lord voldemort tom riddle

blog fan hogwarts jk rowling potterhead

Βήμα 9:

ΤΟ ΕΠΑΘΛΟ

Η Φιλοσοφική Λίθος καταστρέφεται. Ο Harry επιστρέφει στους φίλους του. Το Gryffindor κερδίζει το Έπαθλο με τους περισσότερους πόντους, έστω και την τελευταία στιγμή. Πρέπει, όμως, να γυρίσει στους θείους του για το καλοκαίρι.

reaction happy harry potter excited queue

 

ΠΡΑΞΗ ΙΙΙ: Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Τα τρία τελευταία βήματα του Vogel (έξι για τον Campbell) δεν υπάρχουν στην ταινία. Ο Harry μπαίνει στο τραίνο και φεύγει. Μόνο μία ατάκα, όμως, περιλαμβάνει και τα τρία βήματα μέσα σε μία σκηνή λίγων δευτερολέπτων: η τελευταία της ταινίας.

«Δεν πηγαίνω πραγματικά σπίτι.»

Τα τρία τελευταία βήματα περιλαμβάνουν: το ταξίδι της επιστροφής, την ανάσταση του χαρακτήρα και την επιστροφή με το Ελιξίριο. O ήρωας έχει γίνει πιο σοφός από το ταξίδι του και μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτά που έμαθε και το Ελιξίριο για το καλό των γύρω του. Ναι, σίγουρα, ο Harry έχει άλλες 7 ταινίες και ένα πολύ μεγαλύτερο ταξίδι, ως μεμονομώνη, όμως, η ταινία ακολουθεί όλα τα βήματα που έθεσε ο Vogler όταν επαναδιατύπωσε τα λεγόμενα του Campbell.

harry potter hp daniel radcliffe hogwarts hagrid

harry potter hp train hagrid hogwarts express

 

Με βάση τα παραπάνω 12 βήματα, μπορούμε να αποδομήσουμε μία ταινία. Ας μη ξεχνάμε ότι μία ταινία είναι κατά βάση το κεντρικό της πρόσωπο. Η εικόνα είναι το παν, πρέπει, όμως, να εξισορροπείται με το σενάριο και να έχει μία δομή. Η παραπάνω δομή, είναι η επικρατέστερη. Το φιλμ τελειώνει, όταν ο ήρωας με επιτυχία γίνει αυτό που λέει και ο Campbell σε ένα από τα βήματα που δεν υιοθέτησε ο Vogler, ο Άρχοντας των Δύο Κόσμων.

Να το παίξω καθηγητής και να ζητήσω για homework τη δική σας ανάλυση οποιασδήποτε ταινίας με τα 12 βήματα;

Previous post

You are not you (2014) του George C. Wolfe

Next post

Spotlight: Η ταινία που κέρδισε το βραβείο των κριτικών του Los Angeles

No Comment

Leave a reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Δημήτρης Φλωρής

Δημήτρης Φλωρής

Ο Δημήτρης Φλωρής κατάγεται από τη Θεσσαλονίκη. Έχει σπουδάσει στο Τμήμα Κινηματογράφου της Σχολής Καλών Τεχνών στο Α.Π.Θ. με ειδικότητα στο μοντάζ και την κινηματογραφική/τηλεοπτική κριτική και θεωρία. Κύριο αντικείμενο της μελέτης του είναι η επεισοδιακή αφήγηση και οι ειδολογικές συμβάσεις του superhero genre. Έχει συμμετάσχει ως σκηνοθέτης ή/και μοντέρ σε τέσσερις ταινίες προπτυχιακού επιπέδου. Οι τρεις είναι μυθοπλασίας και η μία ντοκιμαντέρ.